ایده‌ی «سلطه‌ی فارس‌ها» بر سایر اقوام ایرانی و «فاشیسم فارس‌محور» که اغلب در محافل قوم‌گرا و با حمایت بازیگران بیرونی بازتولید می‌شود، سعی در تجزیه‌ی هویت تاریخی ملت ایران به اجزای قومی مجزا و غالباً متخاصم دارد. هدف این مقاله تحلیل این گفتمان از منظر تاریخی، جامعه‌شناختی و ژئوپلیتیکی است

اولیا چلبی از تبریز، اردبیل و ارومیه تا نخجوان، ایروان، تفلیس و باکو را از نظر گذراند؛ سرزمین‌هایی که در آن دوران، هنوز بخشی از قلمروِ گسترده‌ی ایران بودند و قفقاز، پیش از آنکه به شکلی قطعی از ایران جدا شود، در پیوند با مرکز قدرت ایران قرار داشت.

اگرچه در نگاه اول، تفاوت‌های راهبردی، مذهبی و ساختاری میان ایران و ترکیه تصویری از یک رقابت بی‌پایان را ترسیم می‌کند، اما با نگاهی عمیق‌تر به لایه‌های زیرین ژئوپلیتیک، می‌توان دریافت که این دو کشور در میانه‌ی یک «مصلحت مشترک بزرگ» قرار دارند

در سال‌های اخیر، با تشدید فعالیت جریان‌های قومی در منطقه، شاهد نوعی رویکرد نوین در ادبیات سیاسی هستیم که تلاش می‌کند با استفاده از مدل‌های غربی، مفاهیمی نظیر «حق زبان مادری» را به شکلی کژمنش‌نظر، علیه انسجام ملی در ایران به کار بگیرد

همانطور که رواج و گسترش زبان و ادبیات فارسی در هندوستان مرهون حضور غزنویان و غوریان در آن مرز و بوم است ورود زبان فارسی به آناتولی و گسترش ادبیات فارسی در آنجا نیز در پرتو سلطه سلسله سلجوقیان روم بر آن سرزمین صورت گرفت.

یکی از نقاط مبهم و کمتر واکاوی‌شده‌ در ایران منطقه‌ای کوچک اما راهبردی در شمال‌غرب ایران است که در ادبیات تاریخی و سیاسی با عنوان «انگشت آتاتُرک» شناخته می‌شود؛ نواری باریک که امروزه تنها مرز زمینی جمهوری خودمختار نخجوان با ترکیه را تشکیل می‌دهد.

صنایع دستی ایران، تجلی‌گاه روح خلاق ایرانی است؛ و در میان این پهنه وسیع و رنگارنگ، آذربایجان، چون نگینی می‌درخشد که درخشش آن نه تنها در گستره ملی، بلکه در عرصه بین‌المللی نیز دیده می‌شود.

ورزش زورخانه‌ای با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال، به مجموعه‌ای از حرکات ورزشی، رزمی و آئینی گفته می‌شود که در ابتدا برای آموزش جنگجویان در ایران باستان استفاده می‌شد. این ورزش در محیطی خاص به نام زورخانه انجام می‌شود

غرب آسیا دهه‌هاست که تحت تأثیر پاردایم «امنیت وارداتی» قرار دارد. این منطقه همواره به عنوان کانون بحران بازنمایی شده است. با این حال، تحلیل روندهای نوین ژئوپلیتیک نشان می‌دهد که بقا، توسعه و حفظ ثبات کلان در این پهنه در گرو همگرایی و وحدت منطقه‌ای است.

پرونده جدایی بحرین از ایران، یکی از مناقشه‌برانگیزترین و در عین حال تلخ‌ترین اوراق تاریخ معاصر ماست؛ زخم کهنه‌ای که هرچند سند رسمی آن در سال ۱۳۴۹ و در دوران پهلوی دوم امضا شد، اما ریشه‌ها، ناتوانی‌ها و بسترهای سیاسی آن را باید در سال‌های دورتری جستجو کرد.